16.08.2022 – Białystok uczci rocznicę wybuchu Powstania w Getcie Białostockim

Szesnastego sierpnia Białystok uczci rocznicę wybuchu Powstania w Getcie Białostockim. W miejscach pamięci o martyrologii żydowskich obywateli miasta zostaną złożone kwiaty. Zaplanowane zostały także kulturalne wydarzenia towarzyszące obchodom – spotkania, wystawy, spacer historyczny i koncert.

W najbliższy wtorek (16 sierpnia) przypada 79. rocznica Powstania w Getcie Białostockim. W tym dniu kwiaty zostaną złożone pod Pomnikiem Wielkiej Synagogi przy ulicy Suraskiej (godz. 11.00) oraz pod tablicą upamiętniającą Icchocka Malmeda, która znajduje się przy ulicy nazwanej jego imieniem (godz. 11.30). Główne uroczystości poświęcone rocznicy rozpoczną się w południe pod Pomnikiem Bohaterów Getta na Placu im. Mordechaja Tenenbauma. Prezydent Białegostoku zaprasza mieszkańców miasta do wspólnego uczczenia pamięci o tym wydarzeniu.

W uroczystości mają wziąć udział między innymi Marian Turski – polski historyk, dziennikarz i działacz społeczny pochodzenia żydowskiego oraz reprezentanci miasta partnerskiego Yehud (Izrael).

– Utrwalanie historii bohaterów getta, jak również całej spuścizny narodu żydowskiego, jest naszym obowiązkiem. Jego realizacja to zaszczyt dla każdego białostoczanina. Wspominając powstańców jednocześnie oddajemy honor narodowi, który współtworzył Białystok, i bez którego oblicze tego miasta byłoby zupełnie inne – powiedział prezydent Tadeusz Truskolaski. 

W ramach tej rocznicy zostały także zaplanowane wydarzenia kulturalne, na wszystkie wstęp jest bezpłatny. Białostoczanie już 12 sierpnia o godz. 18.30 mogą wybrać się na spotkanie „Skarbiec kultury materialnej. Cmentarz żydowski w Białymstoku” z prof. Heidi Szpek z Central Washington University. Wystąpienia w języku angielskim będą tłumaczone na język polski. Wydarzenie odbędzie się w Galerii Sleńdzińskich przy ulicy Waryńskiego 24A. Dwa dni później (14 sierpnia) prof. Heidi Szpek z USA oprowadzi chętnych po cmentarzu żydowskim przy ulicy Wschodniej. Spacer rozpocznie się o godz. 10.00.

Kolejne wydarzenia odbędą się 16 sierpnia. Tego dnia mieszkańcy mogą wybrać się na dwa wernisaże wystaw. Pierwszy przy ulicy Legionowej 2 będzie poświęcony dzieciom getta (godz. 14.00). Na drugim – przy ulicy Waryńskiego 24A, zostanie zaprezentowany plakat antywojenny prof. Leszka Żebrowskiego (godz. 17.00). Z kolei o godz. 18.00 Galeria Sleńdzińskich zaprasza na uroczysty wieczór „Pamiętamy i będziemy pamiętać. 79. rocznica wybuchu Powstania w Getcie Białostockim”. Ostatnim wydarzeniem w ramach obchodów będzie koncert „Ginczanka – Tęskno gra poezję” w klubie Fama przy ulicy Legionowej 5. Początek – godz. 19.00.

16 sierpnia 1943 roku to data, którą hitlerowscy okupanci wybrali, by dokonać ostatecznej likwidacji żydowskiej społeczności Białegostoku. Odpowiedzią był wybuch powstania w białostockim getcie. Źle uzbrojeni, nieliczni powstańcy stanęli naprzeciw wielokrotnie liczniejszych oddziałów regularnego wojska. Plan zakładał przedarcie się do Puszczy Knyszyńskiej. Opór został złamany po kilku dniach. Przywódca powstania Mordechaj Tenenbaum i jego zastępca Daniel Moszkowicz popełnili samobójstwo.

tekst: Kamila Bogacewicz /UM Białystok
fot. UM Białystok