Zabytek Miesiąca (Lipiec 2026)

Muzeum Podlaskie w Białymstoku prezentuje wyjątkowy eksponat lipcowej odsłony cyklu „Zabytek Miesiąca”. Muzeum odsłania przed miłośnikami historii i sztuki unikalną, w pełni sprawną lustrzankę wielkoformatową Mentor Reflex z lat 50.–60. XX wieku. Ten niezwykły sprzęt należał do wybitnego podlaskiego fotografika, Wiktora Wołkowa.

Kawał fotograficznej historii

Aparat Mentor Reflex został wyprodukowany przez niemiecką firmę Mentor Kamerafabrik Rudolf Großer, działającą w latach 1944–1972. Firma słynęła z produkcji wysokiej jakości wielkoformatowych aparatów studyjnych i reporterskich. W 1972 roku zmieniła się nazwa firmy na VEB Mentor. W roku 1980, została ona włączona do legendarnego zrzeszenia VEB Pentacon.

Dla fanów sprzętowych szczegółów przygotowaliśmy krótkie podsumowanie parametrów tego modelu:

Aparat Mentor Reflex to lustrzanka wielkoformatowa, model pochodzący z lat 50.-60. Klatka o rozmiarze 6,5×9 cm, płócienna migawka szczelinowa o przebiegu pionowym. Aparat wyposażony jest w obiektyw Tessar 4,5/210 mm, który został wyprodukowany przez legendarne zakłady foto-optyczne Carl Zeiss Jena. Materiał światłoczuły w formie błon lub płyt szklanych był umieszczany w podwójnych drewnianych kasetach. Aparat jest w pełni sprawny, gotowy do fotografowania.

Jak z aparatu Mentor Reflex korzystał mistrz Wołkow?

Wiktor Wołkow kojarzony jest głównie z niesamowitymi ujęciami podlaskiej przyrody i krajobrazów, jednak ten konkretny aparat służył mu niemal wyłącznie do pracy studyjnej. Kiedy fotograf ruszał w teren, priorytetem stawały się dla niego mobilność i szybkość działania. Z tego powodu, o wiele chętniej sięgał wtedy po sprzęt małoobrazkowy oraz średnioformatowy.

W prywatnym archiwum negatywów artysty, które znajduje się pod opieką pani Grażyny Wołkow, zachowało się kilkadziesiąt wyjątkowych kadrów naświetlonych tym Mentorem. Są tam między innymi oficjalne, niezwykle dostojne portrety władz uczelnianych. Na fotografiach zostali upamiętnieni, rektorzy i dziekani w tradycyjnych, ozdobnych togach, pelerynach oraz biretach.

Gdzie można zobaczyć ten eksponat?

Prezentowany egzemplarz to doskonały przykład profesjonalnej, precyzyjnej inżynierii z połowy XX wieku, która pozwalała na uzyskanie bezkompromisowej jakości obrazu. Obiekt pochodzi ze zbiorów Muzeum Fotografii Wiktora Wołkowa w Turośni Kościelnej (oddziału Muzeum Podlaskiego w Białymstoku).
Aktualnie aparat Mentor Reflex, można oglądać w białostockim ratuszu. Opiekunem tego zabytku jest Piotr Łukaszuk.

Źródło informacji i fot.: Muzeum Podlaski w Białymstoku