Zabytek Miesiąca (Lipiec 2026)

Muzeum Podlaskie w Białymstoku prezentuje wyjątkowy eksponat lipcowej odsłony cyklu „Zabytek Miesiąca”. Muzeum odsłania przed miłośnikami historii i sztuki unikalną, w pełni sprawną lustrzankę wielkoformatową Mentor Reflex z lat 50.–60. XX wieku. Ten niezwykły sprzęt należał do wybitnego podlaskiego fotografika, Wiktora Wołkowa.

Kawał fotograficznej historii

Aparat został wyprodukowany przez niemiecką firmę Mentor Kamerafabrik Rudolf Großer, działającą w latach 1944–1972. Firma w 1972 roku zmieniła swoją nazwę na VEB Mentor, a w roku 1980, została włączona do legendarnego zrzeszenia VEB Pentacon.

Dla fanów sprzętowych szczegółów przygotowaliśmy krótkie podsumowanie parametrów tego modelu:

Aparat Mentor Reflex to lustrzanka wielkoformatowa, model pochodzący z lat 50.-60. Klatka o rozmiarze 6,5×9 cm, płócienna migawka szczelinowa o przebiegu pionowym. Aparat wyposażony jest w obiektyw Tessar 4,5/210 mm, wyprodukowany przez legendarne zakłady foto-optyczne Carl Zeiss Jena. Materiał światłoczuły w formie błon lub płyt szklanych był umieszczany w podwójnych drewnianych kasetach. Aparat jest w pełni sprawny, gotowy do fotografowania.

Jak z aparatu Mentor Reflex korzystał mistrz Wołkow?

Wiktor Wołkow kojarzony jest głównie z niesamowitymi ujęciami podlaskiej przyrody i krajobrazów, jednak ten konkretny aparat służył mu niemal wyłącznie do pracy studyjnej. Kiedy fotograf ruszał w teren, priorytetem stawały się dla niego mobilność i szybkość działania. Z tego powodu, o wiele chętniej sięgał wtedy po sprzęt małoobrazkowy oraz średnioformatowy.

W prywatnym archiwum negatywów artysty (znajdującym się pod opieką pani Grażyny Wołkow) zachowało się kilkadziesiąt wyjątkowych kadrów naświetlonych tym Mentorem. Są to między innymi oficjalne, niezwykle dostojne portrety władz uczelnianych – rektorów i dziekanów pozujących w tradycyjnych, ozdobnych togach, pelerynach oraz biretach.

Gdzie można zobaczyć ten eksponat?

Prezentowany egzemplarz to doskonały przykład profesjonalnej, precyzyjnej inżynierii z połowy XX wieku, która pozwalała na uzyskanie bezkompromisowej jakości obrazu. Obiekt pochodzi ze zbiorów Muzeum Fotografii Wiktora Wołkowa w Turośni Kościelnej (oddziału Muzeum Podlaskiego w Białymstoku).

Aktualnie aparat Mentor Reflex, można oglądać w białostockim ratuszu.
Opiekunem tego zabytku jest Piotr Łukaszuk.

Źródło informacji i fot.: Muzeum Podlaski w Białymstoku