Absencja chorobowa Polaków w 2025 roku

W 2025 roku Polacy nieco częściej i dłużej korzystali ze zwolnień lekarskich. Powodem była zarówno własna choroba jak i konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny. Lekarze w całym kraju wystawili 27,5 mln zaświadczeń, obejmujących łącznie 290,5 mln dni niezdolności do pracy. Przeciętne zwolnienie trwało 10,82 dnia, a otrzymał je statystycznie co drugi ubezpieczony w ZUS-ie.

– Absencja chorobowa to zjawisko dynamiczne, które zmienia się w zależności od pory roku oraz uwarunkowań środowiskowych. W okresie jesienno-zimowym liczba zwolnień lekarskich zazwyczaj rośnie. W ubiegłym roku najwięcej zaświadczeń wystawiono w styczniu, lutym i marcu, a następnie w październiku – informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskiego.

2025 roku zarejestrowano 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, obejmujących łącznie 290,5 mln dni absencji chorobowej. Większość dotyczyła ubezpieczonych w ZUS-ie i wynosiła 93,1 proc. zaświadczeń oraz 87,6 proc. dni absencji. Porównując to do 2024 roku, liczba zaświadczeń wzrosła o 0,1 proc., a liczba dni absencji o 0,2 proc.

– W województwie podlaskim w ubiegłym roku wystawiono ponad 532 tys. e-ZLA dla osób ubezpieczonych w ZUS-ie z tytułu chorób własnych, co przełożyło się na 5,8 mln dni absencji. W porównaniu z 2024 rokiem liczba dni nieobecności w pracy z powodu choroby wzrosła o 45 tys., a liczba wydanych zwolnień lekarskich zwiększyła się o 8,3 tys. Na tle innych regionów województwo podlaskie wyróżnia się najniższą liczbą zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy przypadających na jednego lekarza – 79,1 tys. Dla porównania w województwie warmińsko-mazurskim jest to 160,2 tys. dokumentów, a w wielkopolskim 157,5 tys. – dodaje rzeczniczka

W ubiegłym roku ubezpieczeni w ZUS-ie przebywali na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby własnej średnio 33,7 dnia w roku. Przeciętna długość jednego zaświadczenia wynosiła 10,82 dnia. Lekarze częściej niż rok wcześniej wystawiali krótkie zwolnienia z tytułu choroby własnej, w tym 1,8 mln jednodniowych. Oznacza to wzrost o 1 proc. w przypadku zwolnień do 5 dni i o 0,6 proc. w przypadku zaświadczeń jednodniowych.

Na jakie schorzenia chorują ubezpieczeni

W 2025 roku najczęstszymi przyczynami czasowej niezdolności do pracy, mierzonymi liczbą dni absencji, były:

• choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej -17,5 proc.,
• zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania -14,1 proc.,
• choroby układu oddechowego – 13,6 proc.,
• urazy, zatrucia i inne określone skutki działania czynników zewnętrznych – 13,1 proc., %,
• ciąża, poród i połóg -13,1 proc.,
• jednostki chorobowe związane z COVID-19 – 0,5 proc.

Problemy zdrowotne populacji się zmieniają

W ostatnich siedmiu latach obserwowany jest wyraźny wzrost liczby zaświadczeń lekarskich wystawianych z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania. W 2025 roku, w porównaniu z 2019 rokiem, liczba takich dokumentów zwiększyła się aż o 51,3 proc. Liczba dni absencji, w tym samym czasie, wzrosła aż o 68,7 proc. Najwyższy udział dni nieobecności z tego powodu, wynoszący 29,7 proc., odnotowano w grupie wiekowej 40-49 lat. Wśród kobiet w tej grupie wskaźnik ten wyniósł 30,4 proc., natomiast wśród mężczyzn najwyższy odsetek dotyczył osób w wieku 30-39 lat i osiągnął 28,8 proc.

Zaświadczenia lekarskie z tytułu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania najczęściej wystawiano w związku z:

• reakcją na ciężki stres i zaburzeniami adaptacyjnymi (36,7 proc.),
• epizodem depresyjnym (17,2 proc.),
• a także zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi (8,4 proc.)
• oraz innymi zaburzeniami lękowymi (18,6 proc.).

4 proc. przypadków, stanowiły zaburzenia związane z użyciem alkoholu.

W porównaniu z 2024 rokiem absencja chorobowa z tytułu „złego samopoczucia, zmęczenia” utrzymała się na zbliżonym poziomie. Z kolei absencja związana z „problemami wynikającymi z trudności życiowych” (w tym wypaleniem) wzrosła o 32,0 proc. pod względem liczby zaświadczeń lekarskich oraz o 38,8 proc. pod względem liczby dni nieobecności. Odnotowany też został wzrost o 20,3 proc. liczby zaświadczeń spowodowany „zaburzeniami snu”. Liczba dni absencji chorobowej z tego powodu wzrosła o 15,1 proc.

Na ogólną absencję chorobową, a w szczególności na nieobecność kobiet, istotny wpływ ma niezdolność do pracy przypadająca w okresie ciąży. W 2025 roku udział liczby dni absencji chorobowej kobiet w ciąży w ogólnej ilości dni nieobecności wyniósł 13,4 proc. Natomiast udział liczby dni absencji chorobowej kobiet w ciąży w absencji chorobowej całej populacji kobiet wyniósł 23,7 proc. Co dziewiąte zaświadczenie lekarskie wystawione kobietom dotyczyło niezdolności do pracy w okresie ciąży, a blisko jedna czwarta dni ich absencji chorobowej była z nią związana.

Wydatki na świadczenia chorobowe w 2025 roku

W związku ze wzrostem liczby zwolnień lekarskich wydatki na świadczenia chorobowe w 2025 roku wyniosły 34,9 mld zł. Przeciętna dzienna wysokość zasiłku finansowanego z FUS osiągnęła poziom 150,75 zł i była o 12,3 proc. wyższa niż rok wcześniej. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych pokrył 59,4 proc. tych kosztów, a pozostałą część ponieśli pracodawcy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego
fot.: freepik.com